अमेरिका र इरानबीच जारी युद्धविराम संकटमा परेको छ। समयसीमा नजिकिँदै जाँदा दुवै पक्षले युद्धका लागि तयार रहेको संकेत दिएका छन्।

वार्ताको भविष्य अनिश्चित बनेको अवस्थामा कूटनीतिक प्रयास पुनः पाकिस्तानमा केन्द्रित हुने संकेत देखिएको छ। तर इरानले वार्तामा सहभागी हुने विषयमा अझै स्पष्ट धारणा सार्वजनिक गरेको छैन, जसले स्थिति झन् जटिल बनाएको छ।

ह्वाइट हाउसका अनुसार अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्स इस्लामाबाद पुगेर दोस्रो चरणको वार्ता अघि बढाउने तयारीमा छन्। यद्यपि, इरानले अमेरिकी कदमप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै मौनता कायम राखेको छ।

तेहरानले अमेरिकामाथि आफ्ना बन्दरगाहमा नाकाबन्दी लगाएको र एक जहाज नियन्त्रणमा लिएर युद्धविराम उल्लङ्घन गरेको आरोप लगाएको छ।

इरानका संसद् अध्यक्ष मोहम्मद बाघेर घालीबाफले अमेरिकाले वार्तालाई दबाबको माध्यम बनाएको आरोप लगाउँदै यस्तो परिस्थितिमा वार्ता स्वीकार्य नहुने बताएका छन्। उनले इरानले युद्धक्षेत्रमा नयाँ रणनीति अपनाउने तयारी गरिरहेको पनि बताएका छन्।

यसैबीच, इरानको रिभोलुसनरी गार्ड्सले होर्मुज जलडमरूमध्यबाट अनुमति बिना पार गर्ने जहाजलाई निशाना बनाइने चेतावनी दिएको छ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भने इरानले जलडमरूमध्य क्षेत्रमा अवरोध सिर्जना गरेर युद्धविराम उल्लङ्घन गरेको आरोप लगाएका छन्। उनले नाकाबन्दीले इरानमाथि दबाब बढाइरहेको दाबी गर्दै सहमति नभएसम्म दबाब जारी रहने संकेत दिएका छन्।

युद्धविराम समाप्त भए ठूला स्तरमा आक्रमण सुरु हुन सक्ने चेतावनी पनि उनले दिएका छन्। साथै, युद्धविराम थपिने सम्भावना न्यून रहेको बताएका छन्।

तनाव बढिरहेका बेला अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य भने घट्दो क्रममा देखिएको छ। होर्मुज जलडमरूमध्य पुनः सञ्चालनमा आउने आशाले बजारमा असर परेको विश्लेषण गरिएको छ।

तेहरानमा केही हदसम्म सामान्य जीवन फर्किए पनि सर्वसाधारणमा अनिश्चितता र आर्थिक दबाब अझै कायम छ।

यसैबीच, इजरायल र लेबनानबीच छुट्टै युद्धविराम घोषणा भइसकेको छ। हिजबुल्लाहसमेत संलग्न उक्त समझदारीपछि पुनः वासिङ्टनमा वार्ता गर्ने तयारी भइरहेको छ।

तर दक्षिणी लेबनानमा अझै छिटपुट हिंसा जारी छ। इजरायलले केही क्षेत्रमा नागरिकलाई नफर्कन चेतावनी दिएको छ।

संयुक्त राष्ट्र सुरक्षा परिषद्ले लेबनानमा एक फ्रान्सेली शान्तिरक्षकको हत्या भएको घटनाको निन्दा गरेको छ। उक्त घटनामा हिजबुल्लाहलाई दोष दिइएको छ।

अमेरिका–इरान वार्ताको अर्को प्रमुख मुद्दा इरानको समृद्ध युरेनियम भण्डार पनि रहेको छ। ट्रम्पले इरान उक्त भण्डार हस्तान्तरण गर्न सहमत भएको दाबी गरेका थिए।

तर इरानले यस्तो दाबी अस्वीकार गर्दै युरेनियम हस्तान्तरण नगर्ने स्पष्ट पारेको छ। विदेश मन्त्रालयका प्रवक्ताले यस्तो विषय वार्तामा कहिल्यै विकल्पका रूपमा नउठाइएको बताएका छन्।